Umowy terminowe – nowe zasady

22 lutego 2016 roku wejdzie w życie nowelizacja Kodeksu Pracy, w myśl której czasowe kontrakty będą trudniejsze do wypowiedzenia i nie będą mogły być traktowane jako sposób obejścia przepisów o zatrudnieniu bezterminowym.

Podstawową zmianą prawną będzie likwidacja umowy na czas wykonania określonej pracy. Rozszerzona także zostanie regulacja dotycząca umów o pracę na okres próbny; pierwszy raz pojawią się przepisy ustalające, w jakich okolicznościach można ponowić taką umowę. Druga umowa na okres próbny będzie dopuszczalna w momencie, gdy pracownik ma być zatrudniony przy innej rodzajowo pracy niż uprzednio. Jeżeli wykonywana praca będzie taka sama, okres od zakończenia ostatniej umowy o pracę nie może być krótszy niż trzy lata.
Na rynku pracy zdarzają się przypadki podpisywania długoletnich umów na czas określony. Praktyka, mimo że kwestionowana przez sądy pracy, jest dopuszczalna z prawnego punktu widzenia. Na dzień dzisiejszy Kodeks przewiduje bowiem wyłącznie ilościowy limit umów na czas określony, bez wyznaczenia maksymalnego okresu trwania umowy.
Nowy stan prawny przewiduje natomiast zatrudnienie na podstawie umowy lub umów na czas określony w wymiarze 33 miesięcy. Co więcej, strony będą mogły zawrzeć nie więcej niż trzy takie umowy.

Umowy terminowe – okresy wypowiedzenia

Umowy na czas określony przewidują krótki okres wypowiedzenia, który nie jest adekwatny do czasu trwania umowy. Skutkiem tego przy umowach, 5-, 7-, czy 10-letnich okres wypowiedzenia wynosi zaledwie dwa tygodnie. Przepisy nowelizujące wprowadzają w tym względzie zasadniczą zmianę – od lutego długość okresu wypowiedzenia ma być zależna od stażu zakładowego. Co zatem idzie, przy stażu poniżej 6 miesięcy, okres wypowiedzenia wynosi 2 tygodnie. Pracownicy, którzy przepracowali w zakładzie od 6 do 36 miesięcy, zostaną objęci miesięcznym okresem wypowiedzenia. Pracownicy z ponad trzyletnim stażem, będą mieli aż trzy miesiące na szukanie nowego miejsca zatrudnienia.

Ubezpieczenia społeczne z tytułu umowy zlecenia

Przed zawarciem umowy cywilnoprawnej pracodawca ma obowiązek ustalić, czy przyszły pracownik posiada inne tytuły ubezpieczeń (na podstawie stosownego oświadczenia). W przypadku gdy umowa-zlecenie jest jedynym tytułem ubezpieczenia, odprowadza składki na ubezpieczenia społeczne: rentowe, emerytalne, zdrowotne oraz wypadkowe, o ile praca jest wykonywana w siedzibie firmy. Osoba zatrudniona nie podlega jednak ubezpieczeniu chorobowemu, chyba że dobrowolnie zgodzi się na opłacanie składki.

Częstą praktyką wśród pracodawców jest podpisywanie umowy-zlecenie z pracownikiem, który jest już zatrudniony na umowę o pracy, gdyż składki na ubezpieczenie społeczne i składka zdrowotna są odprowadzane już od łącznego przychodu ze wszystkich umów. W sytuacji gdy zleceniobiorca jest już zatrudniony na etat u innego pracodawcy, osiągając co najmniej wynagrodzenie z tytułu kontraktu cywilnoprawnego, podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu i dobrowolnemu ubezpieczeniu emerytalnemu i zdrowotnemu. Jeżeli zleceniobiorca nie osiąga z kolei wynagrodzenia minimalnego z umowy o pracę, wówczas dwa ostatnie świadczenia stają się obowiązkowe. Wtedy też istnieje możliwość zgłoszenia do ubezpieczenia chorobowego.

Zawarcie kilku umów-zleceń

Kiedy zleceniobiorca podpisał jednocześnie kilka umów-zleceń podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu tylko od jednej z nich; w pozostałych przypadkach składki są dobrowolne. Składka na ubezpieczenie zdrowotne obowiązuje jednak dla każdej umowy. Co istotne, jeżeli zleceniobiorca zawarł kilka kontraktów z jednym podmiotem, podlega takim samym ubezpieczeniom od każdej z umów.

Działalność gospodarcza a zasiłek chorobowy

Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą i przebywający na zwolnieniu lekarskim ma prawo do zasiłku chorobowego wypłacanego przez ZUS. Co istotne, nie musi płacić składek za okres choroby. Połączywszy te dwie okoliczności, możemy dojść do ciekawego wniosku – 12 dni zwolnienia w miesiącu powoduje, że obciążenie składkami ZUS maleje do zera.

Zasiłek chorobowy jest przyznawany zarówno osobie, która prowadzi działalność, jak i wspólnikowi, który pomaga przy jej prowadzeniu, w sytuacji czasowej niezdolności do pracy spowodowanej chorobą. Niezdolność do pracy musi być potwierdzona stosownym zaświadczeniem wystawionym przez lekarza.
Podstawowym warunkiem, jaki należy spełnić, aby uzyskać zasiłek, jest terminowe opłacanie składki chorobowej, która jest dobrowolna i wynosi 2,45 proc. podstawy wymiaru (takiej samej jak na ubezpieczenie społeczne). Jako że w roku 2014 podstawa wynosiła 2247,60 zł, minimalna wartość stawki została ustalona na poziomie 55,07 zł. Uzyskanie prawa do zasiłku chorobowego jest warunkowane terminowym opłacaniem składek – do dziesiątego bądź piętnastego dnia miesiąca. W przypadku nieterminowanej wpłaty, prawo do zasiłku zostaje utracone na okres jednego kwartału. Prawo do zasiłku zostaje natomiast przyznane po upływie 90 dni, co oznacza, że po jednokrotnej opłacie składki, nie mamy prawa do zasiłku.
Jedynym wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, gdy osoba była już wcześniej objęta ubezpieczeniem z innego tytułu i podjęła decyzję o jego kontynuacji w ramach prowadzonej działalności. Przerwa między kolejnymi okresami ubezpieczeniowymi nie może być jednak dłuższa niż miesiąc.

Reklamacja bez paragonu

Czy reklamacja bez paragonu jest możliwa? Okazuje się, że tak. W celu zgłoszenia reklamacji należy wprawdzie posiadać dowód zakupu, ale ustawa o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego złożenia reklamacji nie uzależnia tej czynności od przedstawienia paragonu. Obecnie istnieją transakcje elektroniczne, które mogą być poświadczone za pomocą różnych dokumentów, np. wydruku z terminala, wyciągu z rachunku bankowego, potwierdzenia zawarcia umowy sprzedaży przesłanego za pomocą poczty elektronicznej czy też elektronicznego potwierdzenia zakończenia aukcji.

Czy karta gwarancyjna wystarczy?

Sprawa wydaje się nieco trudniejsza w sytuacji, gdy posiadamy wyłącznie kartę gwarancyjną, a sprzedawca mimo wszystko wymaga od nas dowodu zakupu. Karta gwarancyjna jest innym źródłem zobowiązania niż umowa sprzedaży. To pisemne oświadczenie gwaranta, który jest zazwyczaj innym podmiotem niż sprzedawca, który zapewnia realizację pewnych czynności w przypadku zaistnienia określonych okoliczności. Biorąc pod uwagę fakt, że mamy do czynienia z dwoma źródłami zobowiązania, konsument może dochodzić swoich praw, korzystając w tym samym czasie tylko z jednego z nich. Mimo różnic w deklarowanych zobowiązaniach istnieje możliwość złożenia reklamacji na podstawie karty gwarancyjnej. Musimy jednak zadbać, aby znalazły się na niej pożądane informacje tzn. podpis lub pieczątka sprzedawcy wystawiona w danych sklepie w dniu zakupu lub w terminie 14 dni od zakupienia towaru. Tylko w takiej postaci karta gwarancyjna może stanowić podstawę do złożenia reklamacji.

 

 

 

 

Brak faktury VAT – co zrobić jeżeli kontrahent nie wystawia faktur VAT?

Zmobilizowanie kontrahenta do wystawienia faktury VAT jest – z prawnego punktu widzenia – czynnością niewymagającą dużego nakładu sił. W pierwszej kolejności powinniśmy bowiem uświadomić naszemu interlokutorowi, że nie wystawiając faktury, lub wystawiając po upływie przepisowych terminów, może zostać pociągnięty do odpowiedzialni karnej za przestępstwo lub wykroczenie skarbowe. Jeżeli słowne upomnienie okaże się niewystarczające, konieczne będzie wstąpienie na drogę proceduralną i zgłoszenie takiego faktu organom postępowania przygotowawczego, np. US właściwemu dla kontrahenta.

W myśl Art. 106b.1. ustawy o VAT „podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:  sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług (…) dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem”. Sprawa wygląda nieco inaczej, jeżeli doszło do sprzedaży zwolnionej od podatku bądź sprzedaży przeprowadzanej na rzecz podmiotów innych niż podatnicy bądź osoby niebędące podatnikami. Wówczas obowiązek wystawienia FVAT następuje po wyraźnym żądaniu nabywców.

Brak faktury VAT w przypadku  czynnych podatników VAT

W sytuacji gdy dwa podmioty są czynnymi podatnikami VAT, żadne odstępstwo od zasady wystawiania faktur VAT nie wchodzi w grę. Sprzedawcy lub usługodawcy mają zatem obowiązek udokumentować transakcję pod groźbą kary za przestępstwo lub wykroczenie. Kara grzywny wynosi w takim przypadku 180 stawek dziennych.

Uwaga! Sprzedawca / usługodawca ma obowiązek wystawić fakturę nie później iż 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu dostarczenia towaru / wykonania usługi.

 

Nowy System Informacji Telefonicznej w KIP

Usprawnienie obsługi podatników oraz pracowników administracji podatkowej, skrócenie czasu oczekiwania na połączenie z pracownikiem KIP oraz lepsza jakość oferowanych usług infolinii, to tylko niektóre korzyści, jakie przyniesie obywatelom nowo wdrożony System Informacji Telefonicznej w biurach Krajowej Informacji Podatkowej.

5 sierpnia 2015 roku uruchomiono nowy System Informacji Telefonicznej, który ma za zadanie ułatwić obsługę podatników oraz pracowników urzędów skarbowych. To jeden z elementów zmian w Administracji Podatkowej realizowanych przez resort finansów, stanowiący odpowiedź na skargi podatników w związku z wydłużonym czasem oczekiwania na połączenie w okresie natężonego ruchu związanego, np. z terminem płatności podatku. Wdrożenie systemu ma przyczynić się do niemal trzykrotnego wzrostu wydajności KIP.  W kolejnych fazach podatnicy zyskają możliwość zadawania pytań przez formularz udostępniony na Portalu Podatkowym oraz korzystania z chatu.
System umożliwi również obsługę podatnika w ramach komunikacji wielokanałowej przez telefon, mail oraz chat.
Nowatorskim elementem przysposobienia systemu jest zastosowanie technologii biometrycznej weryfikacji głosu petenta, która w przyszłości umożliwi dostęp do indywidualnych informacji.  Korzystanie z tej metody jako formy uwierzytelnienia będzie jednak dobrowolne zarówno dla pracowników US, jak i podatników. Dzięki maksymalnemu skróceniu czasu uwierzytelniania skorzystają z niej wszystkie osoby, które są zmuszone podejmować regularny kontakt z urzędem.

Dotychczasowe numery KIP pozostają niezmienne: 801 055 055, z telefonów komórkowych: 22 330 03 30; z zagranicy +48 22 330 03 30.

Systim – bezpłatny program księgowy dla młodych przedsiębiorców

Jeden z najbardziej rozbudowanych programów księgowych dla małych i średnich firm został udostępniony w wersji bezpłatnej. Od teraz z Systim mogą korzystać wszyscy nowi klienci, którzy dopiero otwierają własną działalność.

Każda miesiąca w Polsce otwieranych jest ponad 20 tysięcy nowych podmiotów gospodarczych, przy czym drugie tyle zawiesza lub całkowicie zamyka działalność. Początkujący przedsiębiorcy weryfikują swój pomysł na biznes w ciągu kilku pierwszych miesięcy działalności; wtedy też podejmują decyzję o dalszym rozwoju koncepcji. W początkowym okresie prowadzenia firmy kapitał jakim dysponuje przedsiębiorca powinien być wykorzystywany w największym stopniu na rozwój oraz pozyskiwanie klientów. Z tego względu pozostałe koszta musza być ograniczone do niezbędnego minimum.
Firma Enadis, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom przedsiębiorców, udostępniła im swój najpopularniejszy produkt w wersji free trial.  Dzięki temu osoby prowadzące działalność nie muszą już przeliczać każdej złotówki i od pierwszych miesięcy zatrudniać księgowych lub podejmować współpracy z biurami rachunkowymi – od teraz mogą za darmo pracować na programie do fakturowania i księgowania. Wersja bezpłatna zawiera niemal wszystkie funkcjonalności właściwe dla najwyższego pakietu „Księgowości i płace” m.in. moduły fakturowania oraz księgowania magazynu, kadr i płac w oparciu o książkę przychodów i rozchodów. Największym ograniczeniem jest brak możliwości integracji programu z Allegro i obsługi drukarek fiskalnych.

Systim – dla każdego, ale nie na zawsze

Bezpłatne korzystanie z oprogramowania Systim jest możliwe tylko w początkowym okresie działalności t. j. przez pierwszy rok lub do momentu osiągnięcia przed przedsiębiorcę przychodów w wysokości 60 tys. złotych netto (jeżeli nie uda się przekroczyć tej granicy, program i tak traci funkcjonalność po roku). W późniejszym etapie przedsiębiorca podejmuje decyzję, czy chce przejść na wersję płatną, czy też zrezygnować z obsługi programu.
Na szczęście płatne wariantu programu nie są drogie – cena miesięcznego abonamentu wynosi zaledwie 8 zł. Jako że oprogramowanie działa w chmurze, nie musimy instalować programu na komputerze.

 

 

Odwołanie pracownika z urlopu – kiedy i na jakich warunkach?

Pracodawca może podjąć decyzję o odwołaniu pracownika z urlopu wypoczynkowego wyłącznie w sytuacjach kryzysowych takich jak awaria, choroby osoby powołanej na zastępstwo oraz niezapowiedziana kontrola. W każdym wypadku oznacza to jednak konieczność zwrotu środków, które pracownik poniósł w związku z odwołaniem.

Odwołanie pracownika z urlopu – czy to zgodne z prawem?

Firma posiada instrumenty do tego, aby właściwie organizować pracę i urlopy. Jeszcze przed rozpoczęciem okresu wakacyjnego przełożeni mogą wypełnić specjalny dokument, w którym przedstawią propozycje terminów urlopowych. Dysponując takimi informacjami, kierownictwo wie, w jakich terminach zostaną podjęte urlopy i w odniesieniu, do których stanowisk występuje kolizja terminów. Wówczas mogą opracować grafik urlopowy i przedstawić go pracownikom. Jeśli jednak pracownik złoży wniosek urlopowy, a pracodawca go zaakceptuje, taka akceptacja jest już wiążąca. Co za tym idzie przełożeni, którzy zechcieliby przesunąć termin urlopu danego pracownika lub odwołać wakacje, mogą to uczynić wyłącznie w uzasadnionych przypadkach. W Kodeksie Pracy nie znajdziemy jednak precyzyjnych wytycznych odnośnie do nieprzewidzianych okoliczności, dlatego pracodawca musi działać zgodnie z zasadami logiki i samodzielnie zdecydować, czy dana sytuacja może zostać uznana za na tyle nagłą, aby sprowadzać do firmy pracownika na urlopie.
Zdaniem radców prawnych do takich sytuacji zaliczamy: chorobę pracownika zastępującego w przypadku gdy wykonywana przez niego praca dotyczy kluczowego dla firmy projektu, nadzór nad zaawansowanym technologicznie sprzętem i usuwanie skutków jego awarii oraz nieprzewidziane kontrole urzędowe, w przypadku gdy dany pracownik posiada precyzyjne informacje, które są znane tylko jemu.

Ekwiwalent za urlop wypoczynkowy

Jedną z podstawowych przeszkód w odwołaniu pracownika jest konieczność zwrotu pieniędzy za zakwaterowanie, przejazdy etc. Co istotne, jeżeli pracownik przebywał na urlopie z rodzina, a ta zmuszona jest powrócić razem z nim, pracodawca pokrywa koszty powrotu do domu także dla najbliższych.
Biorąc pod uwagę duże koszty takiego przedsięwzięcia, zdecydowanie lepszym rozwiązaniem jest kontakt zdalny – przez telefon albo Internet – w celu wyjaśnienia palącej sprawy. Jeżeli jednak okaże się, że pojedynczy kontakt internetowy wydłuży się do kilkunastu rozmów i sprawdzania raportów, pracownik może zażądać, aby ten czas zaliczyć mu jako dni przepracowane.

 

 

Czy rachunek bez umowy jest zgodny z prawem?

Osoba fizyczna nie będąca płatnikiem VAT nie może wystawić samodzielnego rachunku firmie lub innej osoby prywatnej. W świetle prawa do wystawiania faktur oraz rachunków upoważnione są podmioty prowadzące własną działalność gospodarczą. Co więcej, osoba, która wystawiła rachunek bezprawnie, jest zagrożona odpowiedzialnością skarbową zgodnie z art. 62 ustawy z dnia 10 września 1999 roku KKS. 

Rachunek bez umowy wystawiony przez osobę nie będącą płatnikiem VAT traktowany jest jako niepełny, gdyż nie zawiera nazwy firmy (podmiotu wystawiającego). Oczywiście, i tu występują pewne wyjątki w postaci osób fizycznych, które wystawiają rachunki do umowy o dzieło bądź zlecenia. W takim przypadku naturalne jest, że to zleceniodawca wystawia rachunek, ale nie ma żadnych przeciwwskazań, aby zrobił to zleceniobiorca. Warto przy tym pamiętać, że  Kodeks cywilny nie nakłada na strony żadnych wymogów co do formy umowy. W praktyce oznacza to, że umowa cywilno-prawna może być zawarta chociażby w formie ustnej.

Osobnym przypadkiem są sytuacje wynajmu mieszkania, kiedy wynajmującym jest osoba fizyczna, która uzyskuje z tego tytułu dochód. Wynajmujący ma wówczas obowiązek wystawić rachunek dzierżawcom nawet jeżeli nie jest płatnikiem VAT. Rachunek jest wystawiany na życzenie najemcy i musi zawierać odpowiedni numer z datą i kolejnością wydania.
Rachunek może zostać wystawiony także przez osobę fizyczną, o ile dotyczy transakcji drobnych przedmiotów.

Wszelkie regulacje odnośnie do sposobu wystawiania rachunków i faktur oraz kwestii opodatkowania usług zostały zawarte w Ordynacji Podatkowej oraz Kodeksie Karnym Skarbowym.

 

Ulgi podatkowe na żłobki i przedszkola przyzakładowe

W myśl nowelizacji ustawy o PIT i CIT, przyjętej 24 lipca br., nowotworzone i obecnie prowadzone  żłobki, kluby dziecięce oraz przedszkola przyzakładowe, zostaną objęte ulgą podatkową. Ustawa wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2016 roku.

Zgodnie z zapisami poczynionymi przez rząd wydatki poniesione przez pracodawców na utworzenie żłobka, klubu dziecięcego bądź przedszkola przyzakładowego, oraz wymagane na utrzymanie tych instytucji, pozwalają zaliczyć je do kosztów uzyskania przychodów. Nowelizacja ustawy zakłada, że pracodawcy, którzy podejmą decyzję o dofinansowaniu pobytu dzieci pracowników w przyzakładowych żłobkach bądź przedszkolach (oraz placówkach zewnętrznych), będą  mogli uwzględnić w kosztach kwotę dofinansowania, w wysokości nieprzekraczającej 400 zł miesięcznie na jedno dziecko w żłobku i 200 zł w przedszkolu.
Świadczenia uzyskane od pracodawców w związku z pobytem dzieci w wyżej wymienionych placówkach, zostaną zwolnione z opodatkowania.  Obecnie tego rodzaju świadczenia stanowią przychód ze stosunku pracy.
W znowelizowanej ustawie znajduje się także zapis o rozszerzeniu zakresu przewidzianych w ustawie PIT zwolnień – o zwolnienie na świadczenia uzyskane z funduszu zakładanego związane z pobytem dzieci w przedszkolach. W myśl obowiązującego obecnie prawa zwolnienie obejmuje wyłącznie świadczenia, które wiążą się z pobytem dzieci w żłobkach i klubach dziecięcych.

Ulgi podatkowe stanowią wynikową zapowiedzi premier Kopacz w złożonym przez nią expose, w którym zapewniła, że w latach 2015-2020 rząd wesprze tworzenie przyzakładowych żłobków oraz przedszkoli. Pieniądze na ten cel miały pochodzić z Europejskiego Funduszu Społecznego. Ministerstwo Finansów szacuje, że wdrożenie zmian będzie kosztować państwo ok. 913 mln złotych, z czego prawie 600 mln poniesie budżet, za pozostałą część – samorząd terytorialny.